KUJAWSKO-POMORSKA PANORAMA Wisły

 

 

Wisła jest największą rzeką w Polsce nierozerwalnie związaną z naszą historią i burzliwymi dziejami Państwa i społeczeństwa na przestrzeni wieków. W różnych okresach historii Wisła pełniła ważną role transportową, a wiele miast położonych na jej brzegach było wtedy portami morskimi. Znak rodła to nic innego jak schematyczny kształt Wisły na mapie. Kilkanaście lat temu dysponując analogowym aparatem do panoram rozpoczęliśmy panoramiczne fotografowanie Wisły. Powstało wtedy kilkaset panoram obejmujących cały bieg rzeki.
Do tematu powróciliśmy w roku 2017 będącym Rokiem Wisły. Dzięki mecenatowi Marszałka Kujaw i Pomorza wykonaliśmy panoramiczny portret Wisły na odcinku 208 kilometrów. Zdjęcia panoramiczne wykonywane były częściowo jako panoramy naziemne oraz w przeważającej części w postaci panoram z drona. Jako statek powietrzny został wykorzystany dron Inspire 2 z gimbalem X5S oraz wymienną optyką. Precyzja lotu oraz stabilność zawieszenia drona w powietrzu umożliwiły nam wykonywanie tysięcy zdjęć z których powstało około 450 panoram, z których osiemdziesiąt znalazło się w albumie, a trzydzieści postanowiliśmy zaprezentować na wystawie „Kształ wody, kujawsko-pomorskie panoramy Wisły”.

 

 

AUTORZY O PROJEKCIE

Wisła jest najdłuższą i najważniejszą rzeką w Polsce. Jej kształt i przebieg często pojawia się w postaci graficznej jako symbol Polski na równi z granicami zewnętrznymi. Z geograficznego punktu widzenia dorzecze Wisły obejmuje ponad połowę powierzchni Polski, a sama rzeka ma ponad 1000 kilometrów długości. Nad Wisłą znajdują się najważniejsze miasta Polski zarówno w kontekście historycznym jak i gospodarczym. Tworzą one oś będącą symbolem Polski. Wymieńmy chociaż te najważniejsze: Gdańsk, Malbork, Grudziądz, Toruń, Włocławek, Płock, Warszawa, Sandomierz, Tarnobrzeg, Kraków. Wisła ma również znaczenie jako granica Polski wschodniej i zachodniej zróżnicowanej pod względem rozwoju gospodarczego, infrastruktury, rolnictwa i tradycji kulturowych. Z tego punktu widzenia jest granicą dzielącą ale równocześnie osią łączącą obie te części Polski. W Niemczech w okresie po pierwszej wojnie światowej i po upadku Republiki Weimarskiej przebieg Wisły z zaznaczonym Krakowem został wybrany jako znak Rodła. Znak ten był symbolem Polaków zrzeszonych w Związku Polaków w Niemczech. Był symbolem Polski i zastępował Orła Białego zabronionego przez Niemców w tamtym czasie. Symboliczność Wisły dla wszystkich Polaków wyraża się również poprzez nadawanie nazwy „Wisła” klubom i organizacjom działającym zarówno w Polsce jak i w wielu krajach, w których aktywnie działają środowiska polonijne.

Wzdłuż swojego biegu Wisła jest rzeką bardzo zmienną i różnorodną. Pozostała, jako jedna z ostatnich wielkich rzek w Europie nieuregulowaną pozostając w stanie półdzikim. Zmienność warunków atmosferycznych potęguje nieprzewidywalność rzeki. Lata suszy następują po latach obfitujących w deszcze i powodzie. Jedna tama we Włocławku nie jest w stanie skompensować olbrzymich różnic w poziomach wody. To czym zachwycają się ekolodzy jest przekleństwem dla tych, którzy upatrują w rzece istotny kanał transportu wodnego w Polsce. Piękno i nieobliczalność rzeki przyciąga turystów i miłośników natury ale odstrasza inwestorów. Plany z lat dziewięćdziesiątych regulacji dolnego biegu Wisły spełzły na niczym, za to w ostatnich latach wybudowano kilka pięknych i nowoczesnych mostów łączących miasta wzdłuż biegu rzeki i zmieniające w ten sposób życie i komunikacje między obszarami zamieszkałymi lewego i prawego brzegu rzeki. Po okresie chaotycznej industrializacji lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku w ostatnich latach Wisła jest systematycznie odtruwana, a ścieki przemysłowe i komunalne trafiają do oczyszczalni zanim zostaną spuszczone do rzeki. Widać wyraźnie że przebywanie na jej brzegu lub żeglowanie jest przyjemnością a nie utrapieniem.

O Wiśle można mówić i pisać w nieskończoność. Gościnne brzegi miast nadwiślańskich przyjmowały w dawnych wiekach statki morskie transportujące zboża do miast zachodniej Europy. Na tych transakcjach wyrosło bogactwo Torunia. Po pierwszej wojnie światowej nad Wisłą w Toruniu powstała Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej. Wisła jest rodzaju żeńskiego i często dlatego porównywana jest do pięknej i rozkapryszonej kobiety, którą nie jest łatwo opisać ani zdefiniować, a o względy której ubiega się wiele miast, wielu mieszkańców, kolejne ekipy sprawujące władzę. Piękno, różnorodność i nieobliczalność rzeki jest wspaniałym tematem dla artystów, w tym również dla artystów fotografików. Jak przedstawić tak wspaniałą rzekę wraz z jej bogactwem przyrodniczym i kulturowym jest prawdziwym wyzwaniem dla autorów.

Jako fotograficy od wielu lat zajmujemy się fotografią panoramiczną. Pierwsze panoramy wykonywaliśmy na materiale filmowym, unikalnym aparatem umożliwiającym ciągłą rejestrację panoramy na filmie o szerokości 60 mm i długości nawet 80 cm. Bazując na tej technologii wykonywania panoram w 2003 roku wykonaliśmy pierwszą w Polsce wystawę fotografii panoramicznej poświęconą Toruniowi. Jednocześnie rozpoczęliśmy prace nad albumami fotograficznymi i w następnych latach ukazały się albumy o Toruniu i Katedrze Gnieźnieńskiej. Po przełomie cyfrowym w fotografii w latach 2004 - 2006 rozpoczeliśmy prace nad panoramami wykonywanymi w postaci fotografii sekwencyjnych łączonych w komputerze. W tamtych latach oprogramowanie do łączenia panoram było na bardzo elementarnym poziomie, a komputery z trudem dawały sobie radę z kilku giga pikselowymi plikami. Jednakże, eksperymentując z panoramami w 2009 roku opracowaliśmy technologie wykonywania panoram w świetle niewidzialnym czyli w podczerwieni. Wystawa zaprezentowana była w Toruniu w Muzeum Podróżników. W czasie dwumiesięcznej ekspozycji wystawę obejrzało ponad 12 000 widzów. W roku 2014 poszerzyliśmy obszar zainteresowania panoramami fotograficznymi i w ramach festiwalu Wizje wykonaliśmy i zaprezentowaliśmy w przestrzeni publicznej w Toruniu największe wydrukowane dotychczas w Europie panoramy Torunia o jakości fotograficznej, wykonane w świetle widzialnym i podczerwieni o wymiarach 3 m wysokości i 50 m długości.  Rok 2015 był kolejnym rokiem poszerzenia zainteresowań panoramicznych i uhonorowaniem kilkuletnich prac nad techniką wykonywania panoram stereoskopowych. W tym celu została zaprojektowana unikalna głowica panoramiczna umożliwiająca wykonywanie sekwencji zdjęć w zapisie dwuocznym i łączenia ich następnie w komputerze w panoramę stereoskopową. Efektem tej pracy był album panoram stereoskopowych województwa kujawsko-pomorskiego oraz wystawa fotografii 3D. Według dostępnych danych był to pierwszy na Świecie album panoramiczny stereoskopowy oraz wystawa panoram stereoskopowych.

 W końcowym okresie fotografii żelatynowej wykonywanej na filmach rozpoczęliśmy prace nad fotografowaniem Wisły wraz z miastami znajdującymi się w jej biegu. Kilkukrotnie podróżowaliśmy samochodem wzdłuż Wisły wykonując setki zdjęć panoramicznych rzeki Wisły, jej otoczenia miast oraz przyrody.